Odia Page 471

ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਪਾਵਣਾ ॥
(ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ) ନିଜ ନିଜ ଦ୍ଵାରା କରାଯାଇଥିବା ଭଲ ମନ୍ଦ କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗ କରେ ।

ਹੁਕਮ ਕੀਏ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਰਾਹਿ ਭੀੜੈ ਅਗੈ ਜਾਵਣਾ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଵଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲେ, ତାହାକୁ ପରେ କଷ୍ଟ ଘାଟିରେ ଯିବାକୁ ପଡିବ (ଭାବ, ନିଜ ଦ୍ଵାରା କରାଯାଇଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ବଦଳରେ କଷ୍ଟ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡିବ)।

ਨੰਗਾ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ਤਾ ਦਿਸੈ ਖਰਾ ਡਰਾਵਣਾ ॥
ସେ କରିଥିବା ପାପ କର୍ମର ନକ୍ସା ତାର ସାମନାରେ ରଖାଯାଏ, ନର୍କରେ ପେଲିଦିଆଯାଏ, ଆଉ ସେହି ସମୟରେ (ସେ ନିଜକୁ ନିଜେ) ବଡ ଭୟଙ୍କର ରୂପଦେଖାଏ।

ਕਰਿ ਅਉਗਣ ਪਛੋਤਾਵਣਾ ॥੧੪॥
ମନ୍ଦ କମ କରି ଶେଷରେ ପଶ୍ଚାତାପ କରିବାକୁ ପଡେ॥4॥

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਦਇਆ ਕਪਾਹ ਸੰਤੋਖੁ ਸੂਤੁ ਜਤੁ ਗੰਢੀ ਸਤੁ ਵਟੁ ॥
ହେ ପଣ୍ଡିତ! ଏପରି ଜନେଉ (ପବିତ୍ର ସୂତା, ପଇତା) ଯାହା ଦୟା ଦ୍ଵାରା ଗଠିତ, ଯାହାର ସୂତା ସନ୍ତୋଷ ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟର ଗଣ୍ଠି ଥାଏ, ଆଉ ଯାହାର ଗଣ୍ଠି ଉଚ୍ଚ ଆଚରଣ ଅଟେ।

ਏਹੁ ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਕਾ ਹਈ ਤ ਪਾਡੇ ਘਤੁ ॥
ଯଦି (ତୋ ପାଖରେ) ଏହି ଆତ୍ମାର କାମରେ ଆସୁଥିବା ଜନେଉ (ପବିତ୍ର ସୂତା) ଅଛି ତାହାହେଲେ (ମୋର ଗଳାରେ) ପକାଇ ଦିଅ।

ਨਾ ਏਹੁ ਤੁਟੈ ਨ ਮਲੁ ਲਗੈ ਨਾ ਏਹੁ ਜਲੈ ਨ ਜਾਇ ॥
ଏପରି ଜନେଉ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ, ନା ଏଥିରେ ମଇଳା ଲାଗେ, ନା ଏହା ଜଳେ ନା ଏହା ଗାୟବ ହୋଇଥାଏ।

ਧੰਨੁ ਸੁ ਮਾਣਸ ਨਾਨਕਾ ਜੋ ਗਲਿ ਚਲੇ ਪਾਇ ॥
ହେ ନାନକ! ମନୁଷ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅଟେ, ଯିଏ ଏପରି ଜନେଉ ନିଜ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଅଛି।

ਚਉਕੜਿ ਮੁਲਿ ਅਣਾਇਆ ਬਹਿ ਚਉਕੈ ਪਾਇਆ ॥
ହେ ପଣ୍ଡିତ!ଏହି ଜନେଉ ଯାହା ତୁ ପିନ୍ଧି ବୁଲୁଚୁ, ଏହା ତ ଚାରି କଉଡିର ମୂଲ୍ୟରେ ମଗାଇଛୁ ଆଉ ତାଙ୍କରି(ନିଜ ଜେଜେମାନର) ଘରେ ବସି ତାଙ୍କରି ଗଳାରେ ପକାଉଛୁ।,

ਸਿਖਾ ਕੰਨਿ ਚੜਾਈਆ ਗੁਰੁ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਥਿਆ ॥
(ପୁଣି ତୁ ତାହାର) କାନରେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛୁ (ଯେ ଆଜିଠାରୁ ତୋର) ଗୁରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଗଲା।

ਓਹੁ ਮੁਆ ਓਹੁ ਝੜਿ ਪਇਆ ਵੇਤਗਾ ਗਇਆ ॥੧॥
(ସମୟ ପୁରା ହେବା ପରେ) ସେ (ଜେଜେମାନ) ମରିଯାଇଛି , ତାହା (ଜନେଉ ତାହାର ଶରୀରରୁ) ପଡିଗଲା (ଭାବ, ଅଲଗା ହୋଇଗଲା ଅଥବା ଜଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମା ସାଥିରେ ରହିଲା, ଏଥିପାଇଁ ସେ ଜେଜେମାନ ବିଚରା) ଜନେଉ ବିନା ସଂସାରରୁ ଚାଲିଗଲା ॥1॥

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਲਖ ਚੋਰੀਆ ਲਖ ਜਾਰੀਆ ਲਖ ਕੂੜੀਆ ਲਖ ਗਾਲਿ ॥
(ମନୁଷ୍ୟ) ଲକ୍ଷେ ଚୋରି ଦାରି କରେ; ଲକ୍ଷେ ମିଥ୍ୟା କହେ ଆଉ ଗାଳି କରେ।

ਲਖ ਠਗੀਆ ਪਹਿਨਾਮੀਆ ਰਾਤਿ ਦਿਨਸੁ ਜੀਅ ਨਾਲਿ ॥
ଦିନରାତି ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ଚୋରି, ଠକାମି ଆଉ ମନ୍ଦ କର୍ମ କରେ।

ਤਗੁ ਕਪਾਹਹੁ ਕਤੀਐ ਬਾਮ੍ਹ੍ਹਣੁ ਵਟੇ ਆਇ ॥
ତୁଳାରୁ (ତୁଳା ନେଇ) ସୂତା ବା ଡୋରୀ କଟାଯାଏ ଆଉ ବ୍ରାହ୍ମଣ (ଜେଜେମାନର ଘର) ଆସି (ସେହି ସୂତା ବା ଡୋରୀକୁ) ରଖିଦିଏ।

ਕੁਹਿ ਬਕਰਾ ਰਿੰਨ੍ਹ੍ਹਿ ਖਾਇਆ ਸਭੁ ਕੋ ਆਖੈ ਪਾਇ ॥
ଛେଳି ମାରି ଖିଆଯାଏ; (ଘରର) ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ କହେ ‘ଜନେଉ(ପଇତା) ପିନ୍ଧିବାକୁ ଯାଇଛି, ଜନେଉ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଯାଇଛି’ ।

ਹੋਇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਟੀਐ ਭੀ ਫਿਰਿ ਪਾਈਐ ਹੋਰੁ ॥
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜନେଉ ପୁରୁଣା ହୋଇଯାଏ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ । ଆଉ ଏହା ସ୍ଥାନରେ ଆଉ ଏକ ଜନେଉ(ପଇତା) ପିନ୍ଧାଯାଏ।

ਨਾਨਕ ਤਗੁ ਨ ਤੁਟਈ ਜੇ ਤਗਿ ਹੋਵੈ ਜੋਰੁ ॥੨॥
ହେ ନାନକ! ଯଦି ସୂତାରେ ଶକ୍ତି ଅଛି (ଭାବ, ଯଦି ଆତ୍ମାର କାମ ଆସୁଥିବା ଆତ୍ମାକୁ ବଳ ଦେଉଥିବା ବାଲା ଜନେଉ ଅଟେ) ତାହାହେଲେ ସେହି ସୂତା ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ। ॥2॥

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਨਾਇ ਮੰਨਿਐ ਪਤਿ ਊਪਜੈ ਸਾਲਾਹੀ ਸਚੁ ਸੂਤੁ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦରବାରରେ ସେତେବେଳେ ଆଦର ମିଳିଥାଏ ଯଦି ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥାଅ, (କାରଣ) ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ମହିମା ହିଁ ସଚ୍ଚା ଜନେଉ (ପଇତା) ଅଟେ।

ਦਰਗਹ ਅੰਦਰਿ ਪਾਈਐ ਤਗੁ ਨ ਤੂਟਸਿ ਪੂਤ ॥੩॥
ଏହି ସଚ୍ଚା(ପଇତା) ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ଵାରା ଦରବାରରେ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥାଏ ଆଉ ଏହା କେବେ ମଧ୍ୟ ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ।

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਤਗੁ ਨ ਇੰਦ੍ਰੀ ਤਗੁ ਨ ਨਾਰੀ ॥
(ପଣ୍ଡିତ ନିଜର) ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆଉ ନାଡିରେ (ଏପରି ପଇତା) ପିନ୍ଧନ୍ତି ନାହିଁ ( ଯେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିକାର ଆଡକୁ ଯାଏ ନାହିଁ)।

ਭਲਕੇ ਥੁਕ ਪਵੈ ਨਿਤ ਦਾੜੀ ॥
ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କରି ବେଇଜ୍ଜତ ହୋଇଥାଏ;

ਤਗੁ ਨ ਪੈਰੀ ਤਗੁ ਨ ਹਥੀ ॥
ପାଦକୁ ଏପରି ପଇତା ପିନ୍ଧାଇନାହାନ୍ତି ଯେ ମନ୍ଦ ଆଡକୁ ଚାଲିନଯାଏ, ହାତକୁ ପଇତା ପିନ୍ଧାଇନାହାନ୍ତି ଯେ ମନ୍ଦ କାମ ନ ହୋଇଯାଏ;

ਤਗੁ ਨ ਜਿਹਵਾ ਤਗੁ ਨ ਅਖੀ ॥
ଜିଭକୁ କୌଣସି ପଇତା ପିନ୍ଧାଇନାହାନ୍ତି ଯେ ଏହା ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ହଟିଯାଏ, ଆଖିରେ ଏପରି ପଇତା ପିନ୍ଧାଇନାହାନ୍ତି ଯେ ପର ସ୍ତ୍ରୀ ଆଡକୁଦେଖାନଯାଏ।

ਵੇਤਗਾ ਆਪੇ ਵਤੈ ॥ਵਟਿ ਧਾਗੇ ਅਵਰਾ ਘਤੈ ॥
ନିଜେ ତ ଏପରି ପଇତା ବିନା ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ (ଟୁଲ ସୁତାର)ପଇତା ବାନ୍ତି ବାନ୍ତି ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ପିନ୍ଧାଏ,

ਲੈ ਭਾੜਿ ਕਰੇ ਵੀਆਹੁ ॥
ନିଜର ଜେଜେମାନର ଝିଅଙ୍କ ବିବାହ ଦକ୍ଷଣା ଦକ୍ଷିଣା ନି ନେଇ କରେ

ਕਢਿ ਕਾਗਲੁ ਦਸੇ ਰਾਹੁ ॥
ଆଉ ପୋଥି ଦେଖି ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ଦେଖାଏ।

ਸੁਣਿ ਵੇਖਹੁ ਲੋਕਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ॥
ହେ ଲୋକ! ଶୁଣ, ଦେଖ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ତମାସା!

ਮਨਿ ਅੰਧਾ ਨਾਉ ਸੁਜਾਣੁ ॥੪॥
ପଣ୍ଡିତ ନିଜେ ତ ମନରେ ଅନ୍ଧ ଅଟେ (ଭାବ, ଅଜ୍ଞାନ), କିନ୍ତୁ ନିଜ ନାମ ‘ସିଆଣିଆ’ ରଖିଛି॥4॥

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି ॥

ਸਾਹਿਬੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਸਾਈ ਕਾਰ ਕਰਾਇਸੀ ॥
ଯେଉଁ ସେବକ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ ମାଲିକ ଦୟାଳୁ ହୋଇଥାନ୍ତି, କୃପା କରନ୍ତି, ତାହାହେଲେ ତାହା ଦ୍ଵାରା ସେହି କାମ କରାନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କ ଭଲ ଲାଗେ।

ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੋ ਹੁਕਮੁ ਮਨਾਇਸੀ ॥
ଯାହାକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଲାଏ, ସେ ସେବକ ପ୍ରଭୁ ପତିଙ୍କ ସେବା କରେ;

ਹੁਕਮਿ ਮੰਨਿਐ ਹੋਵੈ ਪਰਵਾਣੁ ਤਾ ਖਸਮੈ ਕਾ ਮਹਲੁ ਪਾਇਸੀ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ରାଜି ରହିବା କାରଣ ସେବକ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ଵାରରେ ସ୍ଵୀକାର ହୋଇଯାଇଥାଏ ଆଉ ମାଲିକଙ୍କ ଘର ଖୋଜି ପାଇଯାଏ।

ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ਸੋ ਕਰੇ ਮਨਹੁ ਚਿੰਦਿਆ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਸੀ ॥
ଯେତେବେଳେ ସେବକ ସେହି କାମ କରେ ଯାହା ମାଲିକଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ ତାହାହେଲେ ତାହାକୁ ଆଶା ଅନୁରୂପ ଫଳ ମିଳେ,

ਤਾ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਇਸੀ ॥੧੫॥
ଆଉ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦରବାରରେ ଇଜ୍ଜତ ସହିତ ଯାଏ। ॥15॥

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਗਊ ਬਿਰਾਹਮਣ ਕਉ ਕਰੁ ਲਾਵਹੁ ਗੋਬਰਿ ਤਰਣੁ ਨ ਜਾਈ ॥
ହେ ଭାଇ! ଗାଈ ଆଉ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ତୁ ପବିତ୍ର ଭାବୁ, କିନ୍ତୁ ତୁ ଏହା ଭାବୁ ନାହୁଁ ଯେ ଯେଉଁ ଗାଈ ଆଉ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜେ ନଦୀ ପାର ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ , ଗାଇର ଗୋବରରେ ଘର ଲିପିଲେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ପାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ਧੋਤੀ ਟਿਕਾ ਤੈ ਜਪਮਾਲੀ ਧਾਨੁ ਮਲੇਛਾਂ ਖਾਈ ॥
ଧୋତି, ଟୀକା ଆଉ ମାଳା ବ୍ୟବହାର କରୁ, କିନ୍ତୁ ପଦାର୍ଥ ମ୍ଳେଚ୍ଛ ଠାରୁ ଖାଉ।

ਅੰਤਰਿ ਪੂਜਾ ਪੜਹਿ ਕਤੇਬਾ ਸੰਜਮੁ ਤੁਰਕਾ ਭਾਈ ॥
ଭିତରେ ବସି(ଲୁଚି) ପୂଜା କରୁ, ବାହାରେ ମୁସଲମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ କୋରାନ ପଢୁ, ଆଉ ମୁସଲମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ତୁ ରଖୁ।

ਛੋਡੀਲੇ ਪਾਖੰਡਾ ॥
ଏହି ପ୍ରବଞ୍ଚନକୁ ଛାଡି ଦିଅ।

ਨਾਮਿ ਲਇਐ ਜਾਹਿ ਤਰੰਦਾ ॥੧॥
ଯଦି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବ, ତାହାହେଲେ ହିଁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ପାର ହେବ॥1॥

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਮਾਣਸ ਖਾਣੇ ਕਰਹਿ ਨਿਵਾਜ ॥
କାଜି ଆଉ ମୁସଲମାନ ହାକିମ ଦୁର୍ନ୍ନିତିଖୋର ଥାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନମାଜ ପଢନ୍ତି।

ਛੁਰੀ ਵਗਾਇਨਿ ਤਿਨ ਗਲਿ ਤਾਗ ॥
ଏହି ହାକିମଙ୍କ ଆଗରେ ମୁନସି(କ୍ଷତ୍ରିୟ)ଛୁରି ଚଲାଏ 9ଭାବ, ଗରିବଙ୍କ ଉପରେ ଜୁଲମ କରେ), କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କରି ଗଳାରେ ଜନେଉ(ପଇତା) ଥାଏ।

ਤਿਨ ਘਰਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਪੂਰਹਿ ਨਾਦ ॥
ଏହି ଜାଲିମ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାଇ ଶଙ୍ଖ ବଜାନ୍ତି;

ਉਨ੍ਹ੍ਹਾ ਭਿ ਆਵਹਿ ਓਈ ਸਾਦ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କରି ପଦାର୍ଥର ସ୍ଵାଦ ଜଣାପଡେ (ଭାବ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଜୁଲମ ଦ୍ଵାରା ଅର୍ଜ୍ଜିତ ପଦାର୍ଥ ଖାଏ)।

ਕੂੜੀ ਰਾਸਿ ਕੂੜਾ ਵਾਪਾਰੁ ॥
ଏହି ଲୋକଙ୍କର ଏହା ମିଥ୍ୟା ପୁଞ୍ଜି ଆଉ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ତାଙ୍କରି ଏହି ବ୍ୟାପାର।

ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਕਰਹਿ ਆਹਾਰੁ ॥
ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ବୋଲି ପ୍ରତିଦିନ ଅର୍ଜ୍ଜନ କରନ୍ତି।

ਸਰਮ ਧਰਮ ਕਾ ਡੇਰਾ ਦੂਰਿ ॥
ଏବେ ଲଜ୍ଜା ଆଉ ଧର୍ମର ସଭା ଉଠିଯାଇଛି (ଭାବ, ଏହି ଲୋକ ନା ଲଜ୍ଜାର ଖିଆଲ କରେ, ନା ହିଁ ଧର୍ମର କାମ କରେ)।

ਨਾਨਕ ਕੂੜੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥
ହେ ନାନକ! ସବୁଜାଗାରେ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ପ୍ରଧାନ ହେଉଛି।

ਮਥੈ ਟਿਕਾ ਤੇੜਿ ਧੋਤੀ ਕਖਾਈ ॥
କପାଳରେ ତିଳକ ଲଗାନତି, ଅଣ୍ଟାରେ ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗର ଧୋତି ପିନ୍ଧନ୍ତି