Odia Page 468

ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੇ ਸੋ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଗୁରୁ ମିଳିଯାଇଛି (ବାସ୍ତବ) ସୁଖ ସିଏ ହିଁ ପାଏ।

ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥
ସେ (ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ) ଇଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଯୋଡି ରଖିଥାଏ।

ਨਾਨਕ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ ॥
ହେ ନାନକ! ଗୁରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମିଳିଥାଏ ଯାହା ଉପରେ ଆପଣ ଦାନର କୃପା ନଜର ଦିଅନ୍ତି।

ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਤੇ ਨਿਹਕੇਵਲੁ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥੨॥
ଏହି ସଂସାରର ଆଶା ଆଉ ଚିନ୍ତା ଠାରୁ ନିର୍ଲିପ୍ତ ହୋଇ ଗୁରୁଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଦ୍ଵାରା ନିଜର ଅହଂକୁ ଜଳାଇ ଦିଅନ୍ତି॥2॥

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି॥

ਭਗਤ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਦਰਿ ਸੋਹਨਿ ਕੀਰਤਿ ਗਾਵਦੇ ॥
(ହେ ପ୍ରଭୁ!) ଭକ୍ତ ତୋତେ ନିଜ ମନରେ ପ୍ରେମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲଗାଏ, ଯିଏ ତୋର ମହିମା କରୁଛି ଆଉ ତୋର ଦ୍ଵାରରେ ଶୋଭା ପାଉଛି।

ਨਾਨਕ ਕਰਮਾ ਬਾਹਰੇ ਦਰਿ ਢੋਅ ਨ ਲਹਨ੍ਹ੍ਹੀ ਧਾਵਦੇ ॥
ହେ ନାନକ! ଭାଗ୍ୟହୀନ ମନୁଷ୍ୟ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ଵାରରେ ଜାଗା ମିଳେ ନାହିଁ,

ਇਕਿ ਮੂਲੁ ਨ ਬੁਝਨ੍ਹ੍ਹਿ ਆਪਣਾ ਅਣਹੋਦਾ ਆਪੁ ਗਣਾਇਦੇ ॥
ଏହି (ବିଚରା) ନିଜର ବାସ୍ତବତାକୁ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ, (ଈଶ୍ଵରୀୟ ଗୁଣର ପୁଞ୍ଜି ନିଜ ଭିତରେ) ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ନିଜକୁ ବଡ କହେ।

ਹਉ ਢਾਢੀ ਕਾ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਹੋਰਿ ਉਤਮ ਜਾਤਿ ਸਦਾਇਦੇ ॥
(ହେ ପ୍ରଭୁ!) ମୁଁ ନୀଚ ଜାତିବାଲା (ତୋର ଦ୍ବାରର) ଏକ ଛୋଟ ଜୀବ ଅଟେ, ଅନ୍ୟ ଲୋକ (ନିଜକୁ ନିଜେ) ଉଚ୍ଚ ଜାତିବାଲା କୁହନ୍ତି।

ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਮੰਗਾ ਜਿ ਤੁਝੈ ਧਿਆਇਦੇ ॥੯॥
ଯିଏ ତୋର ଭଜନ କରେ , ମୁଁ ତାଙ୍କ ଠାରୁ (ତୋର ନାମ) ମାଗୁଛି।

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਕੂੜੁ ਰਾਜਾ ਕੂੜੁ ਪਰਜਾ ਕੂੜੁ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥
ଏହି ସାରା ଜଗତ ଛଳ ରୂପ ଅଟେ,(ଯେପରି ନାଟକରେ ସବୁ ତମାସା ଏକ ଛଳନା) ଏଥିରେ କିଏ ରାଜା , କିଏ ପ୍ରଜା ଥାଆନ୍ତି। ଏହା ମଧ୍ୟ ଛଳ ଅଟେ।

ਕੂੜੁ ਮੰਡਪ ਕੂੜੁ ਮਾੜੀ ਕੂੜੁ ਬੈਸਣਹਾਰੁ ॥
ମିଥ୍ୟା ଅଟେ ମହଲ, ମିଥ୍ୟା ଏହି ଉଚ୍ଚ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଆଉ ମିଥ୍ୟା ଭିତରେ ରହିବାବାଲା।

ਕੂੜੁ ਸੁਇਨਾ ਕੂੜੁ ਰੁਪਾ ਕੂੜੁ ਪੈਨ੍ਹ੍ਹਣਹਾਰੁ ॥
ସୁନା, ରୂପ (ସୁନା-ରୂପା ପିନ୍ଧିବାବାଲା ମଧ୍ୟ) ଭ୍ରମ ହିଁ ଅଟେ।

ਕੂੜੁ ਕਾਇਆ ਕੂੜੁ ਕਪੜੁ ਕੂੜੁ ਰੂਪੁ ਅਪਾਰੁ ॥
ଏହି ଶାରୀରିକ ଆକାର (ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର) କପଡା (ଶରୀରର) ଅସୀମ ସୁନ୍ଦର ରୂପ- ଏହାସବୁ ମଧ୍ୟ ଛଳନା ଅଟେ।

ਕੂੜੁ ਮੀਆ ਕੂੜੁ ਬੀਬੀ ਖਪਿ ਹੋਏ ਖਾਰੁ ॥
(ପ୍ରଭୁ କହିଛନ୍ତି) ମନୁଷ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ , ସ୍ତ୍ରୀ ;ଏହିସବୁ ମଧ୍ୟ ଛଳ ରୂପ ଅଟେ, ଯିଏ ( ଏହି ସ୍ତ୍ରୀ-ମର୍ଦ ସମ୍ବନ୍ଧ-ରୂପୀ ଛଳରେ) ଖଚିତ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ਕੂੜਿ ਕੂੜੈ ਨੇਹੁ ਲਗਾ ਵਿਸਰਿਆ ਕਰਤਾਰੁ ॥
ଛଳରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇଥିବା ଜୀବ ଛଳରେ ହିଁ ମୋହ କରେ, ଏଥିପାଇଁ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମଦାତାକୁ ଭୁଲି ଗଲା।

ਕਿਸੁ ਨਾਲਿ ਕੀਚੈ ਦੋਸਤੀ ਸਭੁ ਜਗੁ ਚਲਣਹਾਰੁ ॥
ସାରା ଜଗତ ବିନାଶଶୀଳ ଅଟେ, କାହାର ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୋହ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ਕੂੜੁ ਮਿਠਾ ਕੂੜੁ ਮਾਖਿਉ ਕੂੜੁ ਡੋਬੇ ਪੂਰੁ ॥
ଛଳ (ସବୁ ଜୀବର) ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗୁଅଛି, ମହୁ ପରି ମିଠା ଲାଗୁଛି, ଏହି ପରି ଏ ଛଳ ସବୁ ଜୀବଙ୍କୁ ବୁଡାଇ ରଖିଛି।

ਨਾਨਕੁ ਵਖਾਣੈ ਬੇਨਤੀ ਤੁਧੁ ਬਾਝੁ ਕੂੜੋ ਕੂੜੁ ॥੧॥
(ହେ ପ୍ରଭୁ!) ନାନକ (ତୋର ଆଗରେ) ଗୁହାରୀ କରେ ଯେ ତୋର ବିନା (ଏହି ଜଗତ) ଛଳ ଅଟେ।

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਰਿਦੈ ਸਚਾ ਹੋਇ ॥
(ଜଗତ ରୂପୀ ଛଳ ଠାରୁ) ବାସ୍ତବତାର ବୁଝିବାପଣ ସେତେବେଳେ ଆସେ ଯେବେ ସେ ବାସ୍ତବତାର ମାଲିକ (ଇଶ୍ଵର) ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ ଲାଖି ରହେ।

ਕੂੜ ਕੀ ਮਲੁ ਉਤਰੈ ਤਨੁ ਕਰੇ ਹਛਾ ਧੋਇ ॥
ସେତେବେଳେ ମାୟାର ଛଳର ପ୍ରଭାବ ମନରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଏ (ପୁଣି ମନର ସାଥିରେ ଶରୀର ସୁନ୍ଦର ହୋଇଯାଏ, ଶାରୀରିକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ଭୁଲ ରାସ୍ତାରୁ ଦୁରେଇଯାଏ, ଯେପରି) ଶରୀର ଧୂଳିରୁ ସଫା ହୋଇଯାଏ।

ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਸਚਿ ਧਰੇ ਪਿਆਰੁ
ସତ୍ୟ ସେତେବେଳେ ବୁଝାପଡେ ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରେ।

ਨਾਉ ਸੁਣਿ ਮਨੁ ਰਹਸੀਐ ਤਾ ਪਾਏ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥
ନାମ ଶୁଣି କାହାର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଉଠେ ଆଉ କିଏ ମାୟାର ବେଡିରୁ ମୁକ୍ତ ହେବାର ରାସ୍ତା ଖୋଜି ନିଏ।

ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਜੁਗਤਿ ਜਾਣੈ ਜੀਉ ॥
ଜଗତର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ବୁଝାପଡେ, ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଈଶ୍ଵରୀୟ ଜୀବନ (ବିତାଇବାର) ଯୁକ୍ତି ଜାଣିଥଏ,

ਧਰਤਿ ਕਾਇਆ ਸਾਧਿ ਕੈ ਵਿਚਿ ਦੇਇ ਕਰਤਾ ਬੀਉ ॥
ଭାବ, ଶରୀର ରୂପୀ ଧରିତ୍ରୀକୁ ତିଆରି କରି ଏଥିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ବୁଣ।

ਸਚੁ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਸਿਖ ਸਚੀ ਲੇਇ ॥
ସତ୍ୟର ପରୀକ୍ଷା ସେତେବେଳେ ହୋଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ସଚ୍ଚା ଶିକ୍ଷା (ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ) ନିଅ

ਦਇਆ ਜਾਣੈ ਜੀਅ ਕੀ ਕਿਛੁ ਪੁੰਨੁ ਦਾਨੁ ਕਰੇਇ ॥
ଆଉ (ସେହି ଶିକ୍ଷାରେ ଚାଲି) ସବୁ ଜୀବଙ୍କ ଉପରେ ଦୟା କରିବା ବିଧି ଶିଖ ଆଉ (ଅଭବୀଙ୍କୁ) ଦାନ-ପୂଣ୍ୟ କର।

ਸਚੁ ਤਾਂ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਆਤਮ ਤੀਰਥਿ ਕਰੇ ਨਿਵਾਸੁ ॥
ସେହି ପବିତ୍ର-ଅନ୍ତରର ବାସ୍ତବତା ସହିତ ସେତେବେଳେ ପରିଚୟ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର-ଅନ୍ତରର ତୀର୍ଥରେ ଲାଗି ରହେ।

ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੋ ਪੁਛਿ ਕੈ ਬਹਿ ਰਹੈ ਕਰੇ ਨਿਵਾਸੁ ॥
ନିଜର ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ଉପଦେଶ ନେଇ ସେହି ଅନ୍ତରର ତୀର୍ଥରେ ବସି ରହେ, ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ବାସ କରେ।

ਸਚੁ ਸਭਨਾ ਹੋਇ ਦਾਰੂ ਪਾਪ ਕਢੈ ਧੋਇ ॥
ତାଙ୍କରି ସାରା ଦୁଃଖର ଚିକିତ୍ସା ସେ ସ୍ଵୟଂ ବନିଯାଏ, (କାରଣ ସେ)ସବୁ ବିକାରକୁ (ସେହି ହୃଦୟରୁ) ଧୋଇ ବାହାର କରିଦେଇଛି (ଯେଉଁଠି ସେ ବସି ରହିଛନ୍ତି)

ਨਾਨਕੁ ਵਖਾਣੈ ਬੇਨਤੀ ਜਿਨ ਸਚੁ ਪਲੈ ਹੋਇ ॥੨॥
ନାନକ ଗୁହାରୀ କରନ୍ତି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ ବାସ୍ତବତାର ମାଲିକ ପ୍ରଭୁ ବାସ କରନ୍ତି, ॥2।।

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି॥

ਦਾਨੁ ਮਹਿੰਡਾ ਤਲੀ ਖਾਕੁ ਜੇ ਮਿਲੈ ਤ ਮਸਤਕਿ ਲਾਈਐ ॥
( ମୋର ଏହି ଚିତ୍ତ କହେ ଯେ ମୋତେ ସନ୍ଥଙ୍କ) ପାଦର ଧୁଳି ଦାନ ମିଳେ। ଯଦି ଏହି ଦାନ ମିଳିଯାଏ, ତାହାହେଲେ ମସ୍ତକରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ਕੂੜਾ ਲਾਲਚੁ ਛਡੀਐ ਹੋਇ ਇਕ ਮਨਿ ਅਲਖੁ ਧਿਆਈਐ ॥
ଲୋଭ, ଯାହା ମାୟାର ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇଥାଏ, ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ, ଆଉ ମନକୁ କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଯୋଡି ତାଙ୍କରି ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ,

ਫਲੁ ਤੇਵੇਹੋ ਪਾਈਐ ਜੇਵੇਹੀ ਕਾਰ ਕਮਾਈਐ ॥
(କାରଣ) ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଭଳି କାମ କରେ, ସେହିଭଳି ଫଳ ତାହାକୁ ମିଳିଯାଏ।

ਜੇ ਹੋਵੈ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਾ ਧੂੜਿ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਦੀ ਪਾਈਐ ॥
ସନ୍ଥଙ୍କ ପାଦର ଧୁଳି ସେତେବେଳେ ମିଳେ ଯଦି ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟ ଥାଏ।

ਮਤਿ ਥੋੜੀ ਸੇਵ ਗਵਾਈਐ ॥੧੦॥
ଯଦି ନିଜର ସୀମିତ ମତି (ତୁଚ୍ଛ ବୁଦ୍ଧି)ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ କରାଯାଇଥିବା ପରିଶ୍ରମ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଏ॥10।।

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਸਚਿ ਕਾਲੁ ਕੂੜੁ ਵਰਤਿਆ ਕਲਿ ਕਾਲਖ ਬੇਤਾਲ ॥
(ସାଂସାରିକ ଜୀବଙ୍କ ହୃଦୟରୁ) ସତ୍ୟ ଉଡିଯାଇଛି ଆଉ ମିଥ୍ୟା ହିଁ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଧାନ ହୋଇରହିଛି, କଳିଯୁଗର (ପାପିର) କଳଙ୍କ କାରଣରୁ ଜୀବ ବେତାଳ ବନନ୍ତି

ਬੀਉ ਬੀਜਿ ਪਤਿ ਲੈ ਗਏ ਅਬ ਕਿਉ ਉਗਵੈ ਦਾਲਿ ॥
ଯିଏ (ହରିଙ୍କ ନାମର) ବୀଜ ବୁଣିଛି, ସେ ଏହି ଜଗତରୁ ଶୋଭା ଅର୍ଜ୍ଜନ କରି ଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ (ନାମର) ଅଙ୍କୁର ଗଜା ହେବାକୁ ରହିଯାଇଛି (କାରଣ ମନ) ଡାଲି ଭଳି ( ଦୁଇ ଫାଳ ହୋଇ ରହିଛି, ଭାବ, ଦ୍ଵିଚିତ୍ତ କାରଣରୁ ଜୀବର ମନ ନାମରେ ଯୋଡି ହୁଏ ନାହିଁ) ।

ਜੇ ਇਕੁ ਹੋਇ ਤ ਉਗਵੈ ਰੁਤੀ ਹੂ ਰੁਤਿ ਹੋਇ ॥
ବୀଜ ସେତେବେଳେ ଗଜା ହୁଏ, ଯଦି ଦାନା (ବୀଜ) ଗୋଟା ଥାଏ (ଫାଳ ହୋଇନଥାଏ) ଆଉ ଉପଯୁକ୍ତ ଋତୁ ଥାଏ, (ଏହିପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ-ଅଙ୍କୁର ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଗଜା ହୁଏ ଯଦି ମନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଦା ଥାଏ, ଯଦି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ପାଖରେ ଲାଗି ରହେ ଆଉ ସମୟ ଅମୃତ ବେଳା ମଧ୍ୟ ଚାଲି ନଯାଏ)।

ਨਾਨਕ ਪਾਹੈ ਬਾਹਰਾ ਕੋਰੈ ਰੰਗੁ ਨ ਸੋਇ ॥
ହେ ନାନକ! ଉପଚାର ବିନା ଖାଲି କପଡା ସୁନ୍ଦର ହୋଇପାରେ ନାହିଁ

ਭੈ ਵਿਚਿ ਖੁੰਬਿ ਚੜਾਈਐ ਸਰਮੁ ਪਾਹੁ ਤਨਿ ਹੋਇ ॥
ଏହିପରି ଯଦି ଏହି ଖାଲି ମନକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ-ରଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗ ଦେବା, ତାହାହେଲେ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଭୟ ଜାତ କର ଓ ତାପରେ ଉଦ୍ୟମ କର।

ਨਾਨਕ ਭਗਤੀ ਜੇ ਰਪੈ ਕੂੜੈ ਸੋਇ ਨ ਕੋਇ ॥੧॥
ହେ ନାନକ! ଯଦି (ଏହି ମନକୁ) ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ରଙ୍ଗୀନ କରାଯାଏ, ତାହାହେଲେ ମାୟା-ଛଳ ଏହାର ନିକଟକୁ ଆସିପାରେ ନାହିଁ॥1॥

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਲਬੁ ਪਾਪੁ ਦੁਇ ਰਾਜਾ ਮਹਤਾ ਕੂੜੁ ਹੋਆ ਸਿਕਦਾਰੁ ॥
(ଜଗତରେ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ) ଜିଭର ସ୍ଵାଦ ରାଜା, ପାପ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଉ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଧାନ ଅଟେ,