Odia Page 467

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି ॥

ਸੇਵ ਕੀਤੀ ਸੰਤੋਖੀਈ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਧਿਆਇਆ ॥
ଯେଉଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବଦା ଏକ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ, (ପ୍ରଭୁଙ୍କ) ସେବା ସିଏ କରେ।

ਓਨ੍ਹ੍ਹੀ ਮੰਦੈ ਪੈਰੁ ਨ ਰਖਿਓ ਕਰਿ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਧਰਮੁ ਕਮਾਇਆ ॥
ସେ କେବେ ମନ୍ଦ କାମ ପାଖକୁ ଯାଏ ନାହିଁ, ଭଲ କାମ କରେ ଆଉ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ନିଜ ଜୀବନ ବିତାଏ।

ਓਨ੍ਹ੍ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋੜੇ ਬੰਧਨਾ ਅੰਨੁ ਪਾਣੀ ਥੋੜਾ ਖਾਇਆ ॥
ଦୁନିଆର ଧନ୍ଧାରେ ଖଚିତ କରୁଥିବା ମାୟାର ମୋହ ରୂପୀ ଜଞ୍ଜିର ସେମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛନ୍ତି, ଅଳ୍ପ ଖାଆନ୍ତି, ଅଳ୍ପ ପିଅନ୍ତି।

ਤੂੰ ਬਖਸੀਸੀ ਅਗਲਾ ਨਿਤ ਦੇਵਹਿ ਚੜਹਿ ਸਵਾਇਆ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ! ତୁ ବଡ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବାବାଲା ଅଟେ, ସର୍ବଦା ଜୀବଙ୍କୁ ଦାନ ଆଶୀର୍ବାଦ କରୁଛୁ-

ਵਡਿਆਈ ਵਡਾ ਪਾਇਆ ॥੭॥
ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା କରି ସେହି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ନିଏ॥7॥

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਪੁਰਖਾਂ ਬਿਰਖਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤਟਾਂ ਮੇਘਾਂ ਖੇਤਾਂਹ ॥
ମନୁଷ୍ୟ, ବୃକ୍ଷ, ତୀର୍ଥ, ତଟ (ଭାବ, ନଦୀ), ବାଦଲ, ଖେତ,

ਦੀਪਾਂ ਲੋਆਂ ਮੰਡਲਾਂ ਖੰਡਾਂ ਵਰਭੰਡਾਂਹ ॥
ଦ୍ଵୀପ, ଲୋକ, ମଣ୍ଡଳ, ଖଣ୍ଡ-ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସରୋବର, ମେରୁ ଆଦି ପର୍ବତ,

ਅੰਡਜ ਜੇਰਜ ਉਤਭੁਜਾਂ ਖਾਣੀ ਸੇਤਜਾਂਹ ॥
ଚାରି ଖଣି (ଅଣ୍ଡଜ, ଜରେଜ, ଉତଭୁଜ ଓ ସେତଜ) ର ଜୀବ-ଜନ୍ତୁ

ਸੋ ਮਿਤਿ ਜਾਣੈ ਨਾਨਕਾ ਸਰਾਂ ਮੇਰਾਂ ਜੰਤਾਹ ॥
ହେ ନାନକ! ଏହି ସବୁ ଗଣତିର ଅନ୍ଦାଜ ସେହି ପ୍ରଭୁ ଜାଣନ୍ତି (ଯିଏ ଏହା ସବୁ ଜାତ କରିଛନ୍ତ)।

ਨਾਨਕ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਕੈ ਸੰਮਾਲੇ ਸਭਨਾਹ ॥
ହେ ନାନକ! ସବୁ ଜୀବ-ଜନ୍ତୁ ଜାତ କରି ପ୍ରଭୁ ସେହି ସବୁଙ୍କୁ ପାଳନ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି।

ਜਿਨਿ ਕਰਤੈ ਕਰਣਾ ਕੀਆ ਚਿੰਤਾ ਭਿ ਕਰਣੀ ਤਾਹ ॥
ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତା ଏହି ସୃଷ୍ଟି ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ପାଳନ କରିବା ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କରି ଅଟେ।

ਸੋ ਕਰਤਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰੇ ਜਿਨਿ ਉਪਾਇਆ ਜਗੁ ॥
ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତା ଜଗତକୁ ଜାତ କରିଛନ୍ତି, ସିଏ ତାହାର ଖିଆଲ ରଖନ୍ତି।

ਤਿਸੁ ਜੋਹਾਰੀ ਸੁਅਸਤਿ ਤਿਸੁ ਤਿਸੁ ਦੀਬਾਣੁ ਅਭਗੁ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କରି ନିକଟରେ ସମର୍ପିତ, ତାଙ୍କରି ହିଁ ଜୟ ଜୟକାର କରୁଅଛି (ଭାବ, ତାଙ୍କରି ମହିମା କରୁଅଛି) ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରା (ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ) ସଦା ଅଟଳ ଅଟେ।

ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਕਿਆ ਟਿਕਾ ਕਿਆ ਤਗੁ ॥੧॥
ହେ ନାନକ! ସେହି ହରିଙ୍କ ସଚ୍ଚା ନାମ ସ୍ମରଣ ବିନା ତିଳକ ଆଦି ଧାର୍ମିକ ବେଶର କୌଣସି ଅର୍ଥ ନା ହିଁ।

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਲਖ ਨੇਕੀਆ ਚੰਗਿਆਈਆ ਲਖ ਪੁੰਨਾ ਪਰਵਾਣੁ ॥
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭଲ କାମ କରାଯାଏ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଧର୍ମ କାମ କରାଯାଏ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ନଜରରେ ଠିକ ଅଟେ,

ਲਖ ਤਪ ਉਪਰਿ ਤੀਰਥਾਂ ਸਹਜ ਜੋਗ ਬੇਬਾਣ ॥
ତୀର୍ଥ ଯାଇ ଲକ୍ଷେ ତପ ସାଧନା କରାଯାଏ, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ଶୂନ୍ୟ ସମାଧି ଲଗାଇ ଯୋଗ ସାଧନା କରାଯାଏ;

ਲਖ ਸੂਰਤਣ ਸੰਗਰਾਮ ਰਣ ਮਹਿ ਛੁਟਹਿ ਪਰਾਣ ॥
ରଣ-ଭୂମି ଯାଇ ଅସଂଖ୍ୟ ବାହାଦୁରିବାଲା କାମ ଦେଖାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବନ ଦେଇ ,

ਲਖ ਸੁਰਤੀ ਲਖ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਪੜੀਅਹਿ ਪਾਠ ਪੁਰਾਣ ॥
ଲକ୍ଷେ ପ୍ରକାରର ଦିବ୍ୟ ଜଣାଣ ପାଇ, ଜ୍ଞାନ-ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଏ ଆଉ ମନର ଏକାଗ୍ରତା ପାଇଁ ପ୍ରଯତ୍ନ କରାଯାଏ, ଅସଂଖ୍ୟ ବାର ହିଁ ପୂରଣ ଆଦି ଧର୍ମ ପୁସ୍ତକର ପାଠ ପଢାଯାଏ;

ਜਿਨਿ ਕਰਤੈ ਕਰਣਾ ਕੀਆ ਲਿਖਿਆ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ॥
ଯିଏ ଏହି ସାରା ସୃଷ୍ଟି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ଆଉ ଯିଏ ଜୀବଙ୍କ ବଞ୍ଚିବା ମରିବା ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି

ਨਾਨਕ ਮਤੀ ਮਿਥਿਆ ਕਰਮੁ ਸਚਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥੨॥
ହେ ନାନକ! ଏହି ସବୁ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟର୍ଥ ଅଟେ। (ଦରବାରରେ ସ୍ଵୀକୃତ ହେବା ପାଇଁ) ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ହିଁ ସଚ୍ଚା ସୂତ୍ର ଅଟେ।

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି॥

ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਤੂੰ ਜਿਨਿ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਾਇਆ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ! କେବଳ ତୁ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଟଳ ରହୁଥିବା ମାଲିକ(ବିଶେଷ) ଅଟେ, ଆଉ ତୁ ନିଜେ ନିଜର ଅଟଳଟାର ଗୁଣ ଜଗତରେ ପ୍ରସାର କରିଦେଇଛୁ।

ਜਿਸੁ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਸਚੁ ਤਾ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਸਚੁ ਕਮਾਇਆ ॥
ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣ (କେବଳ) ସେହି ସେହି ଜୀବଙ୍କୁ ମିଳିଥାଏ ଯାହାକୁ ଯାହାକୁ ଯିଏ ସ୍ଵୟଂ ଦିଅନ୍ତି, ତୋର କୃପାର ଦୟାରୁ ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ବିଶେଷ ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ନିଜର ଜୀବନ ଗଠନ କରିଥାଏ।

ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਸਚੁ ਵਸਾਇਆ ॥
ଯାହାକୁ ସଦଗୁରୁ ମିଳିଯାଏ, ତାହାକୁ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶେଷ ଗୁଣର ଦାନ ମିଳିଥାଏ, ତାଙ୍କରି ହୃଦୟରେ ସଦଗୁରୁ ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣର ଚିହ୍ନ ଦିଅନ୍ତି।

ਮੂਰਖ ਸਚੁ ਨ ਜਾਣਨ੍ਹ੍ਹੀ ਮਨਮੁਖੀ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥
ମୂର୍ଖଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଗୁଣର ମର୍ମ ଆସେ ନାହିଁ, ସେ ମନମୁଖୀ (ତାଙ୍କ ଠାରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହି) ନିଜର ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ କରିଦିଏ।

ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਕਾਹੇ ਆਇਆ ॥੮॥
ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମର କୌଣସି ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ ॥8॥

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀ ਲਦੀਅਹਿ ਪੜਿ ਪੜਿ ਭਰੀਅਹਿ ਸਾਥ ॥
ଯଦି ଏତେ ପରିମାଣର ପୁସ୍ତକ ପଢି ନିଏ ଏବଂ ପଢିବା ପରେ ଗଦା ଗଦା ପୁସ୍ତକ ରଖାଯାଏ,

ਪੜਿ ਪੜਿ ਬੇੜੀ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀਅਹਿ ਖਾਤ ॥
ଯଦି ଏତେ ପୁସ୍ତକ ପଢି ଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏକ ବସ୍ତାନି ଭରାଯାଇ ପାରିବ, କେତେ ମାଠିଆ ଭରାଯାଇ ପାରିବ,

ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਬਰਸ ਬਰਸ ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਮਾਸ ॥
ଯଦି ପଢି ପଢି ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିଯାଏ , ଯଦି ପଢି ପଢି (ବର୍ଷର) ସବୁ ମାସ ବିତାଇ ଦିଆଯାଏ;

ਪੜੀਐ ਜੇਤੀ ਆਰਜਾ ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਸਾਸ ॥
ଯଦି ପଢି ପଢି ସାରା ଜୀବନବିତିଯାଏ ,ଆହୁରି ପଢି ପଢି ସବୁ ଶ୍ଵାସ ଚାଲିଯାଏ (ତାହାହେଲେ ମଧ୍ୟ ଇଶ୍ଵରଙ୍କ ଦରବାରରେ ଏହା ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ହେଲେ ସ୍ଵୀକୃତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ਨਾਨਕ ਲੇਖੈ ਇਕ ਗਲ ਹੋਰੁ ਹਉਮੈ ਝਖਣਾ ਝਾਖ ॥੧॥
ହେ ନାନକ! ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦରବାରରେ କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ସ୍ଵୀକୃତ ହୋଇଥାଏ, (ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବଡିମା ବିନା) ଯେ କୌଣସି ଉଦ୍ୟମ କର, ନିଜର ଅହଂକାରରେ ପଥଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଥାଅ।॥1॥

ਮਃ ੧ ॥
ମହଲା 1 ॥

ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਪੜਿਆ ॥ਤੇਤਾ ਕੜਿਆ ॥
କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ (କୌଣସି ବିଦ୍ୟାର) ଯେତିକି ଲେଖା-ପଢା ଜାଣିଥଏ, ନିଜ ବିଦ୍ୟାରେ ତାକୁ ସେତିକି ଗର୍ବ ହୋଇଥାଏ।

ਬਹੁ ਤੀਰਥ ਭਵਿਆ ॥ਤੇਤੋ ਲਵਿਆ ॥
କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯେତେ ଯାତ୍ରା କରେ, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ସିଏ ସେତେ ବୃଥା କଥା କହିଥାଏ ( ଯେ ମୁଁ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଆସିଛି । ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଅହଙ୍କାରର କାରଣ ବନି ଥାଏ)

ਬਹੁ ਭੇਖ ਕੀਆ ਦੇਹੀ ਦੁਖੁ ਦੀਆ ॥
ସେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଯେତେ ଅତିରଞ୍ଜିତ କରି କୁହେ ସେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସେତେ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ଦିଏ।

ਸਹੁ ਵੇ ਜੀਆ ਅਪਣਾ ਕੀਆ ॥
ହେ ଭାଇ! ନିଜ ଦ୍ଵାରା ହୋଇଥିବା ଦୁଃଖ ସହି ନିଅ (ଭାବ ସେହି ବିଷ ଧାରଣ କରିବା, ଶରୀରକୁ ଦୁଃଖ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଇଶ୍ଵରଙ୍କ ଦ୍ଵାରରେ ସ୍ଵୀକୃତ ହୁଏ ନାହିଁ)।

ਅੰਨੁ ਨ ਖਾਇਆ ਸਾਦੁ ਗਵਾਇਆ ॥
ଯିଏ ଅନ୍ନ ଛାଡି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେ ନିଜ ଜୀବନର ସ୍ଵାଦ ହରାଇ ଦିଏ।

ਬਹੁ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ਦੂਜਾ ਭਾਇਆ ॥
ଦ୍ଵିବିଧ ପ୍ରେମ ( ଭଗବାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୂରକୁ ଯିବା ) ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଉଠାଏ।

ਬਸਤ੍ਰ ਨ ਪਹਿਰੈ ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਕਹਰੈ ॥
ସେ ଯିଏ କପଡା ପିନ୍ଧେ ନାହିଁ ଦିନ-ରାତି ପୀଡିତ ରହିଥାଏ।

ਮੋਨਿ ਵਿਗੂਤਾ ॥ ਕਿਉ ਜਾਗੈ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਸੂਤਾ ॥
(ଏକାନ୍ତରେ) ଚୁପ ରହି (ପ୍ରକୃତ ରାସ୍ତାରୁ) ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, କୁହ (ମାୟାର ନିଦରେ) ଶୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ବିନା କିପରି ଜାଗ୍ରତ ହେବ?

ਪਗ ਉਪੇਤਾਣਾ ॥ ਅਪਣਾ ਕੀਆ ਕਮਾਣਾ ॥
(ଏକ) ଖାଲି ପାଦରେ ବୁଲେ ଆଉ ନିଜର ଏହି ଭୁଲ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ସହି ରହେ।

ਅਲੁ ਮਲੁ ਖਾਈ ਸਿਰਿ ਛਾਈ ਪਾਈ ॥
(ସଫା- ବଢିଆ ଭୋଜନ ଛାଡି) ମିଥ୍ୟା-ମିଠା ଖାଏ, ଆଉ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପାଉଁଶ ରଖିଥାଏ,

ਮੂਰਖਿ ਅੰਧੈ ਪਤਿ ਗਵਾਈ ॥
ଅଜ୍ଞାନ ମୂର୍ଖ (ଏହିପରି) ନିଜର ଇଜ୍ଜତ ହରାଇ ଦିଏ।

ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਕਿਛੁ ਥਾਇ ਨ ਪਾਈ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମର ବିନା ଆଉ କୌଣସି ଉଦ୍ୟମ ସ୍ଵୀକୃତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ਰਹੈ ਬੇਬਾਣੀ ਮੜੀ ਮਸਾਣੀ ॥
ଅନ୍ଧ (ମୂର୍ଖ) ନିର୍ଜ୍ଜନ ଜାଗାରେ, ସମାଧି ସ୍ଥଳରେ, ଶ୍ମଶାନରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥାଏ,

ਅੰਧੁ ਨ ਜਾਣੈ ਫਿਰਿ ਪਛੁਤਾਣੀ ॥
( ଇଶ୍ଵରବାଲା ରାସ୍ତା) ବୁଝେ ନାହିଁ ଆଉ ସମୟ ବିତି ଯିବା ପରେ ପଶ୍ଚାତାପ ହିଁ କରେ।