Odia Page 475

ਮਹਲਾ ੨ ॥
ମହଲା 2 ॥

ਏਹ ਕਿਨੇਹੀ ਚਾਕਰੀ ਜਿਤੁ ਭਉ ਖਸਮ ਨ ਜਾਇ ॥
ଯେଉଁ ସେବା କରିବା ଦ୍ଵାରା (ସେବକର ହୃଦୟରୁ) ନିଜ ମାଲିକଙ୍କ ଡର ଦୂର ନ ହୁଏ, ସେହି ସେବା ଅସଲ ସେବା ନୁହେଁ।

ਨਾਨਕ ਸੇਵਕੁ ਕਾਢੀਐ ਜਿ ਸੇਤੀ ਖਸਮ ਸਮਾਇ ॥੨॥
ହେ ନାନକ! (ସଚ୍ଚା) ସେବକ ତାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଯିଏ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କ ସାଥିରେ ଏକ-ରୂପ ହୋଇଯାଏ। ॥2॥

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି ॥

ਨਾਨਕ ਅੰਤ ਨ ਜਾਪਨ੍ਹ੍ਹੀ ਹਰਿ ਤਾ ਕੇ ਪਾਰਾਵਾਰ ॥
ହେ ନାନକ! ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି କୁଳ ସେହି କୁଳର ଅନ୍ତ ମିଳିପାରେ ନାହିଁ।

ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਸਾਖਤੀ ਫਿਰਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਮਾਰ ॥
ସେ ନିଜେ ଜୀବଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଆଉ ନିଜେ ବିନାଶ କରନ୍ତି।

ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਗਲੀ ਜੰਜੀਰੀਆ ਇਕਿ ਤੁਰੀ ਚੜਹਿ ਬਿਸੀਆਰ ॥
କେତେ ଜୀବଙ୍କ ଗଳାରେ ଜଞ୍ଜିର ପଡିଥାଏ ( କଏଦୀ କଷ୍ଟ ସହୁଛନ୍ତି), ଆଉ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ ଘୋଡା ଚଢନ୍ତି (ଅର୍ଥାତ, ମାୟାର ମଉଜରେ ଅଛନ୍ତି)।

ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰੇ ਆਪਿ ਹਉ ਕੈ ਸਿਉ ਕਰੀ ਪੁਕਾਰ ॥
ଏହି ସବୁ ଖେଳ ତମାସା ସେହି ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ହିଁ କରନ୍ତି, (ତାହାଙ୍କ ବିନା ଆଉ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ) ମୁଁ କାହା ଆଗରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବି?

ਨਾਨਕ ਕਰਣਾ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਫਿਰਿ ਤਿਸ ਹੀ ਕਰਣੀ ਸਾਰ ॥੨੩॥
ହେ ନାନକ! ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତା ସୃଷ୍ଟି ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ପୁଣି ସେ ହିଁ ତାକୁ ସମ୍ଭାଳୁଛନ୍ତି॥23॥

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥
ସଲୋକ ମହଲା 1 ॥

ਆਪੇ ਭਾਂਡੇ ਸਾਜਿਅਨੁ ਆਪੇ ਪੂਰਣੁ ਦੇਇ ॥
ପ୍ରଭୁ (ଜୀବର ଶରୀର ରୂପୀ) ପାତ୍ର ନିଜେ ବନାଇଛନ୍ତି, ଆଉ ସେ ଏଥିରେ ଯାହା କିଛି ରଖନ୍ତି,( ଭାବ, ଯାହା ଦୁଃଖ ସୁଖ ଭାଗ୍ୟ ଦିଏ)

ਇਕਨ੍ਹ੍ਹੀ ਦੁਧੁ ਸਮਾਈਐ ਇਕਿ ਚੁਲ੍ਹ੍ਹੈ ਰਹਨ੍ਹ੍ਹਿ ਚੜੇ ॥
କେତେ ପାତ୍ରରେ ଦୂଧ ଥାଏ ଆଉ କେତେ ଚୁଲି ଉପରେ ଫୁଟୁଥାଏ ( ଅର୍ଥାତ, କେତେ ଜୀବଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ସୁଖ ଆଉ ବଢିଆ ବଢିଆ ପଦାର୍ଥ ଥଏ, ଆଉ କେତେ ଜୀବ ସର୍ବଦା କଷ୍ଟ ସହୁଥାନ୍ତି)।

ਇਕਿ ਨਿਹਾਲੀ ਪੈ ਸਵਨ੍ਹ੍ਹਿ ਇਕਿ ਉਪਰਿ ਰਹਨਿ ਖੜੇ ॥
କେତେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଗଦି ଉପରେ ଚିନ୍ତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଶୋଇଥାନ୍ତି, କେତେ (ତାଙ୍କରି ରକ୍ଷା ଆଦି ସେବା ପାଇଁ) ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଛିଡା ହୋଇଥାନ୍ତି।

ਤਿਨ੍ਹ੍ਹਾ ਸਵਾਰੇ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ॥੧॥
କିନ୍ତୁ, ହେ ନାନକ! ଯାହା ଉପରେ କୃପାର ନଜର କରନ୍ତି, ତାହାଙ୍କୁ ମଜଭୁତ କରନ୍ତି ( ଭାବ, ତାଙ୍କରି ଜୀବନ ସୁଧାରି ଦିଅନ୍ତି) ॥1॥

ਮਹਲਾ ੨ ॥
ମହଲା 2 ॥

ਆਪੇ ਸਾਜੇ ਕਰੇ ਆਪਿ ਜਾਈ ਭਿ ਰਖੈ ਆਪਿ ॥
ପ୍ରଭୁ ସ୍ଵୟଂ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଜାତ କରିଛନ୍ତି, ସ୍ଵୟଂ ହିଁ ଏହାକୁ ସଜାନ୍ତି, ନିଜେ ହିଁ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସମ୍ଭାଳନ୍ତି,

ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਕੈ ਦੇਖੈ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਿ ॥
ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ଜୀବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ କରି ଦେଖନ୍ତି, ନିଜେ ପାଳନ କରନ୍ତି ନିଜେ ବିନାଶ କରନ୍ତି।

ਕਿਸ ਨੋ ਕਹੀਐ ਨਾਨਕਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ॥੨॥
ହେ ନାନକ! (ତାହାଙ୍କ ବିନା) ଆଉ କାହା ଆଗରେ କିଛି ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବା, ସିଏ ନିଜେ ସବୁ କିଛି କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଅଟେ॥2॥

ਪਉੜੀ ॥
ପଉଡି ॥

ਵਡੇ ਕੀਆ ਵਡਿਆਈਆ ਕਿਛੁ ਕਹਣਾ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣର ସମ୍ବନ୍ଧରେ କିଛି କଥା କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। (ଗୁଣର ଅନ୍ତ ସନ୍ଧାନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ )।

ਸੋ ਕਰਤਾ ਕਾਦਰ ਕਰੀਮੁ ਦੇ ਜੀਆ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ ॥
ସେ ନିଜେ ହିଁ ବିଧାତା ଅଟେ, ନିଜେ ହିଁ ପ୍ରକୃତିର ମାଲିକ ଅଟେ, ନିଜେ ହିଁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବାବାଲା ଅଟେ ଆଉ ନିଜେ ହିଁ ଜୀବଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଦାତା ଅଟେ।

ਸਾਈ ਕਾਰ ਕਮਾਵਣੀ ਧੁਰਿ ਛੋਡੀ ਤਿੰਨੈ ਪਾਇ ॥
ସବୁ ଜୀବ ତାହା କରନ୍ତି ଯାହା ସେହି ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ତାହାର ଭାଗ୍ୟରେ ରଖିଥାନ୍ତି।

ਨਾਨਕ ਏਕੀ ਬਾਹਰੀ ਹੋਰ ਦੂਜੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ॥
ହେ ନାନକ! ଏକ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ବିନା ଆଉ କୌଣସି ଜାଗା ନାହିଁ,

ਸੋ ਕਰੇ ਜਿ ਤਿਸੈ ਰਜਾਇ ॥੨੪॥੧॥ ਸੁਧੁ
ଯାହା କିଛି ତାଙ୍କରି ଇଚ୍ଛା ତାହା ହିଁ କରନ୍ତି ॥24॥1॥ସୁଧ

ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ଅକାଳ-ପୁରୁଷ ଏକ ଅଟେ, ଯାହାର ନାମ ‘ଅସ୍ତିତ୍ଵବାଲା’ ଅଟେ ଯାହା ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିର ରଚୟିତା(କର୍ତ୍ତା) ଅଟେ, ଯିଏ ସବୁଥିରେ ବ୍ୟାପକ ଅଟେ, ଭୟ ରହିତ(ନିର୍ଭୟ) ଅଟେ, ଶତ୍ରୁହୀନ ଅଟେ, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ କାଳରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେ ଅଟେ, (ଭାବ, ଯାହାର ଶରୀର ନାଶ ରହିତ ଅଟେ) ଯିଏ ଯୋନିରେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାର ପ୍ରକାଶ ନିଜ ଠାରୁ ହୁଏ ଆଉ ଯିଏ ସଦଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ମିଳିଥାନ୍ତି।

ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ ॥
ରାଗ ଆଶା, ଭକ୍ତଙ୍କ ବାଣୀ ॥

ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀਉ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀਉ ॥
କବୀର ଜୀ, ନାମଦେବ ଜୀ, ରବିଦାସ ଜୀ ॥

ਆਸਾ ਸ੍ਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ॥
ଆଶା ଶ୍ରୀ, କବୀର ଜୀ ॥

ਗੁਰ ਚਰਣ ਲਾਗਿ ਹਮ ਬਿਨਵਤਾ ਪੂਛਤ ਕਹ ਜੀਉ ਪਾਇਆ ॥
ମୁଁ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଲାଗି ବିନତି କରେ ଆଉ ପଚାରେ – ହେ ଗୁରୁ! ମୋତେ ଏହି କଥା ବୁଝାଇ କୁହ ଯେ ଜୀବ କାହିଁକି ଜାତ କରାଯାଉଛି,

ਕਵਨ ਕਾਜਿ ਜਗੁ ਉਪਜੈ ਬਿਨਸੈ ਕਹਹੁ ਮੋਹਿ ਸਮਝਾਇਆ ॥੧॥
ଆଉ କେଉଁ କାରଣରୁ ଜଗତ ଜାତ ହୋଇ ବିନାଶ ହୁଏ (ଭାବ, ଜୀବଙ୍କୁ ମାନବ-ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାନ ଗୁରୁଙ୍କ ଠାରୁ ହିଁ ମିଳିଥାଏ)॥1॥

ਦੇਵ ਕਰਹੁ ਦਇਆ ਮੋਹਿ ਮਾਰਗਿ ਲਾਵਹੁ ਜਿਤੁ ਭੈ ਬੰਧਨ ਤੂਟੈ ॥
ହେ ଗୁରୁଦେବ! ମୋ’ ଉପରେ କୃପା କର, ମୋତେ ଜୀବନର ଠିକ ରାସ୍ତାରେ ରଖ, ଯେଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିଲେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଏବଂ ମାୟାର ଜଞ୍ଜିର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ,

ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਫੇੜ ਕਰਮ ਸੁਖ ਜੀਅ ਜਨਮ ਤੇ ਛੂਟੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ମୋ’ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳ ଅନୁସାରେ ମୋର ଜୀବନର ସବୁ ଆୟୁଷ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଏ॥1॥ରୁହ॥

ਮਾਇਆ ਫਾਸ ਬੰਧ ਨਹੀ ਫਾਰੈ ਅਰੁ ਮਨ ਸੁੰਨਿ ਨ ਲੂਕੇ ॥
ହେ ମୋର ଗୁରୁଦେବ! ମୋର ମନ (ନିଜ ଗଳାରୁ) ମାୟାର ଜଞ୍ଜିରର ବନ୍ଧନ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ, ନା ହିଁ ଏହା (ମାୟାର ପ୍ରଭାବରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ) ନିରାକାର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଠାରେ ଯୋଡି ରହେ।

ਆਪਾ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਨ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਿਆ ਇਨ ਬਿਧਿ ਅਭਿਉ ਨ ਚੂਕੇ ॥੨॥
ମୋର ଏହି ମନ ନିଜର ବାସନା-ରହିତ ବାସ୍ତବତାର ପରିଚୟ ପାଇପାରିନହିଁ, ଆଉ ଏହି କଥାରେ ତାହାର ଶୂନ୍ୟତା ଦୂର ହୋଇନାହିଁ॥2॥

ਕਹੀ ਨ ਉਪਜੈ ਉਪਜੀ ਜਾਣੈ ਭਾਵ ਅਭਾਵ ਬਿਹੂਣਾ ॥
ହେ ଗୁରୁଦେବ! ମୋର ମନ! ଯିଏ ଭଲ ମନ୍ଦର ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଥିଲା, ଏହି ଜଗତକୁ ଯିଏ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଠାରେ ଲଗ୍ନ ଦେଇପାରି ନାହିଁ ତାହାଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅସ୍ତିତ୍ଵବାଲା ଭାବୁଅଛି।

ਉਦੈ ਅਸਤ ਕੀ ਮਨ ਬੁਧਿ ਨਾਸੀ ਤਉ ਸਦਾ ਸਹਜਿ ਲਿਵ ਲੀਣਾ ॥੩॥
(କିନ୍ତୁ ତୋର କୃପାରୁ ଯେବେ ଠାରୁ) ମୋର ମନର ସେହି ମତି ନାଶ ହୋଇଯାଇଛି, ଯିଏ ଜନ୍ମ-ମରଣ ଚକ୍ରରେ ରହିଥିଲା, ସେବେଠାରୁ (ଏହି ମନ) ସର୍ବଦା ଅଟଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ॥3॥

ਜਿਉ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬੁ ਬਿੰਬ ਕਉ ਮਿਲੀ ਹੈ ਉਦਕ ਕੁੰਭੁ ਬਿਗਰਾਨਾ ॥
ଯେପରି, ଯେତେବେଳେ ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି ପାତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ସେତେବେଳେ (ଏହି ପାଣିରେ ପଡିଥିବା) ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପଣି ସାଥିରେ ମିଳେଇ ଯାଏ (ଅର୍ଥାତ, ଯେପରି ପାଣି ଆଉ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ସେହି ପାତ୍ରରେ ହିଁ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଏ),

ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਐਸਾ ਗੁਣ ਭ੍ਰਮੁ ਭਾਗਾ ਤਉ ਮਨੁ ਸੁੰਨਿ ਸਮਾਨਾਂ ॥੪॥੧॥
ହେ କବୀର! ବର୍ତ୍ତମାନ କୁହ: (ହେ ଗୁରୁଦେବ!) ଏହି ସଂଶୟ ରହି ନାହିଁ ଯେ ଏହି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଗତ ପରମାତ୍ମା ଠାରୁ କୌଣସି ଅଲଗା ଅସ୍ତିତ୍ଵ ଅଟେ) ଆଉ ମୋର ମନ ନିରାକାର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଠାରେ ଲାଖି ରହିଯାଇଛି॥4॥1॥`